ทันตกรรมจัดฟัน
การจัดฟัน

ติดตามเรา

ทันตกรรมจัดฟัน

     ทันตกรรมจัดฟัน เป็นทันตกรรมสาขาหนึ่ง ซึ่งให้ความสำคัญกับการเรียงตัวของฟัน เนื่องจากฟันที่เรียงอย่างไม่เป็นระเบียบนั้นสามารถส่งผลกระทบต่อรูปหน้า ประสิทธิภาพและวิธีการบดเคี้ยว และความสะดวกในการดูแลรักษาความสะอาดฟัน ซึ่งปัญหาต่างๆที่ควรเข้ารับการจัดฟันมีดังนี้

  1. ฟันเก (Over Crowding)
  2. ภาวะสบลึก (Deep overbite)
  3. ภาวะสบเปิดหรือการสบฟันหน้าไม่สนิท (Open bite)
  4. ขากรรไกรบนยื่น (Overjet)
  5. ขากรรไกรล่างยื่น (Under-bite)
  6. การสบฟันแบบไขว้ (Cross-bite Occlusion)
  7. ช่องว่างระหว่างฟัน

ทันตแพทย์จัดฟัน จะสามารถออกแบบ วางแผนในการปรับเปลี่ยนตำแหน่งของฟันให้สามารถเลื่อนมายังตำแหน่งที่ถูกต้องและเหมาะสมได้ ดังนั้นผู้เข้ารับบริการจึงสามารถมีฟันที่เรียงอย่างสวยงาม และประสิทธิภาพด้านการบดเคี้ยวอีกด้วย

ประเภทของการจัดฟัน

การจัดฟันสามารถจำแนกออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ

ประเภทการจัดฟัน

การจัดฟันแบบติดแน่น ได้แก่

  • การจัดฟันด้วยเครื่องมือโลหะ (Metal Braces)
  • การจัดฟันด้วยเครื่องมือเซรามิก (Ceramic Braces)
  • การจัดฟันด้วยเครื่องมือแบบ Damon หรือ Clarity SL
  • การจัดฟันด้านใน (lingual)

การจัดฟันแบบถอดได้ ได้แก่

  • การจัดฟันแบบใส Invisalign
  • การจัดฟันแบบใส Clear Aligner

ข้อดีของการจัดฟัน

  • เพื่อความสวยงามและเพื่อบุคลิกภาพที่ดีขึ้น ฟันดูสวยงาม ยิ้มสวยมากขึ้น เพื่อให้ฟันทำหน้าที่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ มีการสบฟันที่ดีขึ้น และเคี้ยวอาหารได้ดีกว่าเดิม
  • เพื่อสุขภาพที่ดีของช่องปากและฟัน เพราะหากมีปัญหาฟันซ้อนเก ฟันยื่น ฯลฯ จะทำให้การทำความสะอาดฟันเป็นไปอย่างไม่ทั่วถึง และมักเกิดปัญหาฟันผุตามมา เมื่อจัดฟันให้เข้าที่เข้าทางแล้ว การทำความสะอาดก็จะมีประสิทธิภาพมากขึ้นตามไปด้วย จึงช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดฟันผุและเหงือกอักเสบได้
  • ช่วยลดการมีกลิ่นปาก เนื่องจากการแปรงฟันไม่สะอาด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่ฟันเรียงตัวไม่เป็นระเบียบ
  • บางคนจัดฟันแล้วนิสัยรักษาความสะอาดและความมีระเบียบวินัยจะมีมากขึ้นจนติดเป็นนิสัย
  • ในบางรายจัดแล้วโครงหน้าอาจเข้ารูปและดูดีมากขึ้น ปากไม่อูม ปิดปากได้สนิทเพราะฟันไม่ยื่นเหยิน
  • ช่วยปรับนิสัยการรับประทานอาหารทางอ้อม ไม่กัดของแข็ง ไม่กัดเล็บ
  • ในผู้ที่มีปัญหาเรื่องฟันห่างหรือฟันมีลักษณะการสบฟันหน้าแบบสบเปิด (กัดเส้นก๋วยเตี๋ยวไม่ขาด) หลังจัดฟันเสร็จแล้ว จะช่วยให้มีการออกเสียงพูดได้ถูกต้องและชัดเจนมากขึ้น

ข้อเสียของการจัดฟัน

  • การจัดฟันส่วนใหญ่มักมีค่าใช้จ่ายสูง
  • ในบางรายต้องถอนฟัน (สมบูรณ์) ออกไปหลายซี่
  • ตึงฟัน เจ็บฟันในช่วงแรกๆของการปรับเครื่องมือ
  • ใช้เวลานานกว่าฟันจะเริ่มเข้าที่อย่างน้อยประมาณ 2 ปี
  • ในขณะติดเครื่องมือจัดฟันจะทำความสะอาดฟันได้ยาก และเสี่ยงต่อฟันผุได้ถ้าไม่ดูแลอาหารอาจติดเหล็กจัดฟันได้บ่อย
  • พูดไม่ชัดบ้างในระยะแรกหลังการจัดฟัน
  • บางรายอาจรู้สึกว่าฟันอ่อนแอมาก เคี้ยวอะไรแข็ง ๆ ไม่ได้
  • ต้องใส่รีเทนเนอร์หลังจัดฟันไปนานหลายปีหรือตลอดไปเพื่อคงสภาพการเรียงตัวของฟัน
  • ต้องไปพบทันตแพทย์เป็นประจำ
ขั้นตอนการจัดฟัน

ขั้นตอนการจัดฟัน

  1. ในขั้นตอนการจัดฟันทั่วไป ก่อนอื่นผู้เข้ารับบริการจะต้องทำการนัดหมายทันตแพทย์เพื่อปรึกษาปัญหาและวางแผนในการรักษา
  2. ทันตแพทย์จะทำการพิมพ์แบบฟัน เพื่อบันทึกรายละเอียด ตรวจสภาพการสบฟัน และมีการเอกซเรย์ฟันเพื่อดูโครงสร้างของใบหน้าและขากรรไกร
  3. ตรวจฟันก่อนว่าจะต้องทำการรักษาฟันก่อนหรือไม่ เช่น ถอนฟัน อุดฟัน รักษาโรคเหงือก รากฟัน ฯลฯ เพราะจำเป็นต้องรักษาให้หายก่อนใส่เครื่องมือจัดฟัน
  4. ฟังคำแนะนำ ข้อควรปฏิบัติต่าง ๆ และตกลงเรื่องค่าใช้จ่ายในการจัดฟัน
  5. ทันตแพทย์จะติดเครื่องมือจัดฟันให้ ในช่วงแรกจะรู้สึกเจ็บบ้าง (ขึ้นอยู่กับวิธีการจัดฟันด้วย) แต่อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นจนหายเป็นปกติภายใน 1-2 สัปดาห์

การดูแลรักษาหลังการจัดฟัน

  1. หลีกเลี่ยงการกัดของแข็งเนื่องจากจะทำให้เครื่องมือที่ทันตแพทย์ติดให้หลุดได้และทำให้ประสิทธิภาพของการจัดฟันลดลง
  2. ทำความสะอาดฟันและเหงือก ขณะที่มีเครื่องมือจัดฟันอยู่ในช่องปาก หลังทานอาหารก็มักจะมีเศษอาหารติดตามซอกเหล็กจัดฟัน วิธีแก้ง่ายๆ ก็คือให้แปรงฟันทุกครั้งหลัง และใช้แปรงซอกฟันทำความสะอาดระหว่างซี่ นอกจากนี้ยังต้องใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อย วันละ 1 ครั้งก่อนนอน โดยร้อยไหมเข้าไปใต้ลวดก่อนแล้วค่อยใช้ผ่านซอกฟัน
  3. ถ้าเครื่องมือระคายเคืองทำให้เกิดแผลที่แก้มให้ใช้ขี้ผึ้งจากทันตแพทย์ปิดที่เครื่องมือจุดที่ทำให้เป็นแผล โดยเช็ดบริเวณที่จะติดขี้ผึ้งให้แห้งก่อน แล้วปั้นขี้ผึ้งเป็นก้อนไปติดบริเวณเหล็กที่ระคายเคือง ก่อนทานอาหารให้แกะขี้ผึ้งก่อน แต่ถ้าเผลอกลืนลงไปก็ไม่ต้องเป็นกังวล เพราะไม่มีอันตราย
  4. ควรมารับการรักษาตามเวลาที่ทันตแพทย์นัดอย่างต่อเนื่องเนื่องจากงานจัดฟันเป็นงานที่ละเอียดอ่อน เพื่อให้ฟันเคลื่อนไปสู่ตำแหน่งที่แม่นยำ การไม่มาตามนัดหรือขาดการติดต่อกับทันตแพทย์เป็นเวลานานอาจทำให้เกิดผลเสียได้ดังนั้นการมาพบทันตแพทย์อย่างสม่ำเสมอ จึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง
  5. ควรได้รับการตรวจสภาพฟัน เช่น ฟันผุ ขูดหินปูน ทุก 6 เดือน ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะระหว่างจัดฟันถ้าทำความสะอาดไม่ดีฟันจะมีปัญหาได้ง่ายกว่าปกติ
  6. หากเครื่องมือหลุดหรือเคลื่อนตำแหน่ง ให้รีบกลับมาติดต่อทันตแพทย์ที่รักษาทันที
จัดฟันแบบโลหะ

การจัดฟันด้วยเครื่องมือชนิดโลหะ

     เป็นการจัดฟันที่ได้รับความนิยมมากที่สุด มักเห็นกันได้ตามทั่วไป โดยใช้เครื่องมือที่ทำจากวัสดุโลหะที่มีคุณภาพ ใช้ติดด้านนอกของผิวฟันด้านหน้า และมีการเปลี่ยนยางทุกเดือนเนื่องจากหมดอายุการใช้งาน และด้วยเหตุนี้ จึงเป็นที่นิยมสำหรับผู้จัดฟันทั่วไป เนื่องจากยางนั้นสามารถเปลี่ยนสีได้  และปัจจุบันมีการพัฒนาเครื่องมือ ทำให้มีขนาดเล็กลงและมีความหลากหลายของสียางมากขึ้นอีกด้วย ทำให้เราสามารถพบเห็นการจัดฟันแบบนี้ได้ ในกลุ่มคนไข้ทั่วไปที่ต้องการสีสันของยาง และไม่มีปัญหาในการที่คนอื่นสามารถมองเห็นการจัดฟันของตนได้

การจัดฟันด้วยเครื่องมือเซรามิก (Ceramic Braces)

     เป็นการจัดฟันโดยการติดเครื่องมือแบบใสไว้ที่ผิวฟันด้านหน้า และมักใช้ยางสีใสรัดเข้ากับเครื่องมือ เพื่อทำการเคลื่อนและเรียงฟันให้สวยงาม เครื่องมือนี้จะมีความใสมาก ไม่เป็นที่สังเกต ทำให้คุณยิ้มได้อย่างมั่นใจระหว่างจัดฟัน การจัดฟันชนิดนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการจัดฟันแต่ไม่อยากให้คนสังเกตเห็นชัดเจน

การจัดฟันด้วยเครื่องมือแบบ Damon หรือ Clarity SL

     เป็นเครื่องมือที่ไม่ต้องใส่ยางรัดฟัน ทำให้การเคลื่อนฟันทำได้เร็วขึ้น และยังเป็นระบบที่ช่วยลดระยะเวลาในการรักษา ทำให้การรักษาเสร็จเร็วขึ้นดี ปัจจุบันได้มีการพัฒนาเครื่องมือจัดฟันแบบ Damon ให้มีความหลากหลายของเครื่องมือยิ่งขึ้นมาว่าจะเป็นขนาด รูปร่าง หรือความสวยงามของเครื่องมือ 

การจัดฟันใสแบบ Invisalign

การจัดฟันแบบใส (Invisalign) คือ การจัดฟันที่เน้นความสวยงามระหว่างการจัดฟัน โดยการใช้เครื่องมือโปร่งใสในการช่วยปรับการเรียงตัวของฟัน โดยไม่ต้องพึ่งเครื่องมือการจัดฟันแบบติดแน่นที่ผิวฟันอย่างที่นิยมใช้กันทั่วไป Invisalign เป็นนวัตกรรมทางการจัดฟันแบบใหม่นิยมทำกันมาก ทำให้สามารถจัดฟันได้โดยไม่ต้องใส่เหล็กดัด สามารถเคี้ยวอาหารได้ตามปกติ ง่ายต่อการดูแลรักษา เพราะสามารถถอดออกและแปรงฟันได้ตามปกติ ด้วยเหตุนี้เองจึงทำให้การจัดฟันด้วยวิธีนี้เป็นที่นิยมของคนที่ต้องการจัดฟัน แต่ไม่อยากให้ใครเห็น